Tarih kitaplar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sayfalar aras\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman kesintisiz bir ak\u0131\u015f de\u011fil, k\u0131r\u0131lmalar g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz: devrimler, sava\u015flar, krizler, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fler. Michel Foucault bu k\u0131r\u0131lmalara felsefi bir anlam verdi. Ona g\u00f6re tarih d\u00fcz bir \u00e7izgide ilerlemez; bilgi, iktidar ve hakikat aras\u0131ndaki ili\u015fkiler kimi d\u00f6nemlerde k\u00f6kl\u00fc kopu\u015flarla yeniden kurulur. Bilimsel teoriler, hukuk d\u00fczenleri ve toplumsal normlar bir \u00e7a\u011fda ge\u00e7erli olabilir; ba\u015fka bir \u00e7a\u011fda yerlerini bamba\u015fka yap\u0131lara b\u0131rakabilir. Tarih, bu y\u00fczden yaln\u0131zca s\u00fcreklili\u011fin de\u011fil, kesintilerin izinden de okunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Foucault\u2019nun bu yakla\u015f\u0131m\u0131 \u201chakikat rejimleri\u201d kavram\u0131nda belirginle\u015fir. Hakikat dedi\u011fimiz \u015fey, ait oldu\u011fu d\u00f6nemin bilgi bi\u00e7imleri ve iktidar ili\u015fkileriyle birlikte \u015fekillenir. Orta \u00c7a\u011f\u2019da hakikat ilahi otoriteyle i\u00e7 i\u00e7eydi. Modern \u00e7a\u011fda bilimin dili \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Bug\u00fcn ise biyopolitika, medya ve k\u00fcresel sistemler yeni hakikat bi\u00e7imleri \u00fcretiyor. B\u00f6yle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hakikat, tarihin d\u0131\u015f\u0131nda duran de\u011fi\u015fmez bir \u00f6z de\u011fil; zaman\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erek bi\u00e7im de\u011fi\u015ftiren bir yap\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Panoramik bir bak\u0131\u015f, bu kesintilerin ard\u0131nda ba\u015fka bir d\u00fczen sezer. \u0130lk anda kopuk ve kaotik g\u00f6r\u00fcnen k\u0131r\u0131lmalar, daha geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede anlam kazan\u0131r. Newton fizi\u011finden Einstein\u2019\u0131n g\u00f6recelik teorisine ge\u00e7i\u015f, Foucault a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir kopu\u015f olarak okunabilir. Daha uzun bir \u00e7izgide bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise bu k\u0131r\u0131lma, bilginin evrimindeki yeni bir ad\u0131m h\u00e2line gelir. Bir medeniyetin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc de yaln\u0131zca son de\u011fildir; ba\u015fka bir tarihsel olu\u015fumun do\u011fum sanc\u0131s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n
Foucault\u2019nun kesinti anlay\u0131\u015f\u0131, Panoramik d\u00fc\u015f\u00fcncenin d\u00f6ng\u00fcsel d\u00fczen fikriyle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kaosun i\u00e7inde i\u015fleyen bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olur. \u0130nsanl\u0131k tarihindeki k\u0131r\u0131lmalar, evrensel d\u00fczenin ritmik nefesleri gibidir. Mikro d\u00fczeyde kriz, devrim ya da y\u0131k\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcnen \u015fey, makro d\u00fczeyde daha b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n
Hakikat rejimleri de bu \u0131\u015f\u0131kta ba\u015fka bir derinlik kazan\u0131r. Hakikat iktidar ili\u015fkileriyle \u00fcretilebilir; fakat iktidar\u0131n kendisi de daha geni\u015f bir i\u015fleyi\u015fin halkalar\u0131ndan biridir. Hakikat hi\u00e7bir d\u00f6nemde tek bir g\u00fcc\u00fcn m\u00fclk\u00fc olarak kalmaz. Farkl\u0131 \u00e7a\u011flarda farkl\u0131 y\u00fczlerle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, fakat ard\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131na dokunan daha geni\u015f bir anlam ak\u0131\u015f\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Bireysel hayatlar\u0131m\u0131zda da kesintiler vard\u0131r. Bir kay\u0131p, bir hastal\u0131k, bir g\u00f6\u00e7, bir iflas\u2026 \u0130lk anda her \u015fey da\u011f\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Zaman ge\u00e7tik\u00e7e bu k\u0131r\u0131lmalar\u0131n bizi ba\u015fka bir d\u00fczene ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ederiz. Y\u0131ld\u0131zlar \u00f6l\u00fcrken evrene yeni elementler sa\u00e7\u0131yorsa, insan\u0131n k\u0131r\u0131lmalar\u0131 da kimi zaman yeni anlamlar\u0131n tohumu olur.<\/p>\n
Foucault\u2019nun kesintileri ile Panoramik bak\u0131\u015f\u0131n d\u00fczen fikri birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kaos ve d\u00fczen birbirini d\u0131\u015flayan iki ayr\u0131 ilke olmaktan \u00e7\u0131kar. \u0130nsanl\u0131k tarihi de bireyin hayat\u0131 da bu ikisinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi bir ritimle akar.<\/p>\n
Kopu\u015flar\u0131 yaln\u0131zca kopu\u015f olarak g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Daha dikkatli bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise onlar\u0131n d\u00fczenin ba\u015fka bir y\u00fcz\u00fc oldu\u011fu sezilir. Kaos, d\u00fczenin gizlenmi\u015f bi\u00e7imidir. Her kesinti, daha b\u00fcy\u00fck bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn yeni bir nefesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tarih kitaplar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sayfalar aras\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman kesintisiz bir ak\u0131\u015f de\u011fil, k\u0131r\u0131lmalar g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz: devrimler, sava\u015flar, krizler, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fler. Michel Foucault bu k\u0131r\u0131lmalara felsefi bir anlam verdi. Ona g\u00f6re tarih d\u00fcz bir \u00e7izgide ilerlemez; bilgi, iktidar ve hakikat aras\u0131ndaki ili\u015fkiler kimi d\u00f6nemlerde k\u00f6kl\u00fc kopu\u015flarla yeniden kurulur. Bilimsel teoriler, hukuk d\u00fczenleri ve toplumsal normlar bir \u00e7a\u011fda ge\u00e7erli olabilir; […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,11],"tags":[],"class_list":["post-47","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-panoptisizm","category-yonetimsellik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}