\u0130nsanl\u0131k, en eski \u00e7a\u011flardan beri evrenin sakl\u0131 d\u00fczenini anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakt\u0131, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sessizli\u011finde bir i\u015faret arad\u0131. Topra\u011f\u0131n d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc izledi, do\u011fumla \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015flerde g\u00f6r\u00fcnmeyen bir anlam sezdi. Ac\u0131n\u0131n, sevincin, tesad\u00fcf\u00fcn ve zorunlulu\u011fun i\u00e7inde yaln\u0131zca olaylar\u0131 de\u011fil, olaylar\u0131n birbirine nas\u0131l ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da merak etti.<\/p>\n
Bu aray\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde do\u011fan d\u00fc\u015f\u00fcnce, evreni tek bir a\u00e7\u0131klamaya hapsetmek istemez. Onun amac\u0131, hakikati ele ge\u00e7irmek de\u011fil; hakikatin hangi kar\u015f\u0131la\u015fmalarda, hangi katmanlarda, hangi bilin\u00e7 h\u00e2llerinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le geldi\u011fini anlamakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan \u00e7o\u011fu zaman hakikati do\u011frudan de\u011fil, onun izlerini takip ederek kavrar. Bir olay, bir sezgi, bir fikir, bir ac\u0131 ya da bir tesad\u00fcf; hepsi daha b\u00fcy\u00fck bir anlam alan\u0131na a\u00e7\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck kap\u0131lar olabilir.<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi Panlektik olarak adland\u0131r\u0131yoruz. Fakat burada isimden \u00e7ok, i\u015fleyi\u015f \u00f6nemlidir. Bu yakla\u015f\u0131m, insan\u0131n evrendeki yerini yaln\u0131zca bireysel bir varolu\u015f meselesi olarak de\u011fil, ili\u015fkiler, kar\u015f\u0131la\u015fmalar ve sorumluluklar a\u011f\u0131 i\u00e7inde ele al\u0131r. \u0130nsan, kendi i\u00e7ine kapal\u0131 bir bilin\u00e7 de\u011fildir; g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, hissetti\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 her \u015feyle birlikte daha geni\u015f bir d\u00fczenin i\u00e7inde hareket eder.<\/p>\n
\u201cPan\u201d b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe, \u201clektik\u201d ise se\u00e7ici ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir kavray\u0131\u015fa i\u015faret eder. Bu ad, evrenin yaln\u0131zca tek cepheden okunamayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. G\u00f6r\u00fcnenle g\u00f6r\u00fcnmeyen, zahirle bat\u0131n, ak\u0131lla sezgi, bilimle hayret, bireyle b\u00fct\u00fcn birbirinden kopuk alanlar de\u011fildir. Bunlar, insan\u0131n hakikate yakla\u015f\u0131rken kulland\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 pencerelerdir. Hi\u00e7biri tek ba\u015f\u0131na b\u00fct\u00fcn\u00fc vermez; fakat her biri do\u011fru yerde ve do\u011fru dikkatle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fct\u00fcne dair bir iz ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin merkezinde Kadiri Mutlak Yarat\u0131c\u0131\u2019ya iman vard\u0131r. Fakat bu iman, Tanr\u0131\u2019y\u0131 haz\u0131r tan\u0131mlar\u0131n i\u00e7ine kapatma \u00e7abas\u0131 de\u011fildir. Tam tersine, insan idrakinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kabul eden bir tevazu h\u00e2lidir. Yarat\u0131c\u0131, insan akl\u0131n\u0131 a\u015far; hi\u00e7bir kavram O\u2019nu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ku\u015fatamaz. Buna ra\u011fmen evrenin i\u015fleyi\u015finde, do\u011fan\u0131n d\u00f6ng\u00fclerinde, bilimin ke\u015ffetti\u011fi yasalarda, ya\u015fam\u0131n beklenmedik k\u0131r\u0131lmalar\u0131nda ve insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda O\u2019nun hikmetinden izler sezilebilir.<\/p>\n
Bu nedenle Panlektik d\u00fc\u015f\u00fcnce, Tanr\u0131\u2019y\u0131 yaln\u0131zca do\u011fan\u0131n kendisiyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmez. Do\u011fa kutsal bir i\u015faret olabilir, fakat Tanr\u0131 do\u011faya indirgenemez. Evren O\u2019nun tecellilerini ta\u015f\u0131r; ama O, evrenin toplam\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Burada panteizmden ayr\u0131lan \u00f6nemli nokta budur. Do\u011fa, Yarat\u0131c\u0131\u2019n\u0131n aynalar\u0131ndan biridir; fakat aynada g\u00f6r\u00fcnen yans\u0131ma, aynan\u0131n \u00f6tesindeki mutlak kayna\u011f\u0131 t\u00fcketmez.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m panenteizme daha yak\u0131n bir duyarl\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131r: Tanr\u0131 evrende izlenebilir, ama evren Tanr\u0131\u2019y\u0131 s\u0131n\u0131rlayamaz. O, hem a\u015fk\u0131nd\u0131r hem i\u00e7kindir. A\u015fk\u0131nd\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u015far. \u0130\u00e7kindir; \u00e7\u00fcnk\u00fc varolu\u015fun her d\u00fczeyinde, en k\u00fc\u00e7\u00fck canl\u0131l\u0131k k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck kozmik d\u00fczene kadar, O\u2019nun murad\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren bir i\u015fleyi\u015f sezilir. Fakat bu i\u00e7kinlik, Tanr\u0131\u2019n\u0131n mekanik bi\u00e7imde her \u015feye indirgenmesi de\u011fil, yarat\u0131lm\u0131\u015f d\u00fczende O\u2019nun niyetinin yank\u0131lanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan bu d\u00fczende yaln\u0131zca seyirci de\u011fildir. Evet, insan s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; evrenin tamam\u0131n\u0131 kavrayamaz, Mutlak Yarat\u0131c\u0131\u2019n\u0131n murad\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7\u00f6zemez. Fakat bu s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131k onu de\u011fersiz k\u0131lmaz. Tam tersine, insan\u0131 sorumlu k\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, se\u00e7imleriyle, s\u00f6zleriyle, bilgiyi ta\u015f\u0131ma bi\u00e7imiyle ve ba\u015fkalar\u0131yla kurdu\u011fu ili\u015fkilerle d\u00fczene kat\u0131l\u0131r. Her eylem yaln\u0131zca bireysel bir sonu\u00e7 \u00fcretmez; g\u00f6r\u00fcnmeyen halkalarla ba\u015fka hayatlara, ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcncelere, ba\u015fka ihtimallere dokunur.<\/p>\n
Burada bilgi, yaln\u0131zca zihinde depolanan bir nesne de\u011fildir. Bilgi, kar\u015f\u0131la\u015fmalarda canlanan bir s\u00fcre\u00e7tir. Bir fikir, tek ba\u015f\u0131na donuk kalabilir; fakat onu kar\u015f\u0131layan bir bilin\u00e7, bir topluluk, bir olay ya da bir kriz oldu\u011funda hareket kazan\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden n\u00fcve, d\u00fc\u011f\u00fcm ve ba\u011flam kavramlar\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n
N\u00fcve, anlam\u0131 ba\u015flatan k\u0131v\u0131lc\u0131md\u0131r. Bu bazen bir c\u00fcmle, bazen bir deneyim, bazen bir m\u00fczik, bazen de insan\u0131n i\u00e7inde sebebini tam bilmeden beliren bir sezgidir. D\u00fc\u011f\u00fcm, bu k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131layan yo\u011funla\u015fma merkezidir. Bir birey, bir toplum, bir kurum, bir gelenek ya da bir \u00e7a\u011f\u0131n ruhu d\u00fc\u011f\u00fcm h\u00e2line gelebilir. Ba\u011flam ise bu kar\u015f\u0131la\u015fma an\u0131nda a\u00e7\u0131lan anlam alan\u0131d\u0131r. Ba\u011flam d\u0131\u015far\u0131dan haz\u0131r verilmez; n\u00fcve ile d\u00fc\u011f\u00fcm birbirine de\u011fdi\u011finde do\u011far.<\/p>\n
Bu y\u00fczden hakikat, \u00e7o\u011fu zaman tek bir c\u00fcmlenin i\u00e7inde tamamlanm\u0131\u015f h\u00e2lde bulunmaz. Hakikat, par\u00e7alar aras\u0131nda kurulan ili\u015fkilerde, farkl\u0131 deneyimlerin birbirine temas\u0131nda, tekrar tekrar d\u00f6n\u00fclen sorular\u0131n her defas\u0131nda yeni bir katman kazanmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le gelir. \u0130nsan bazen ayn\u0131 soruya y\u0131llar sonra yeniden d\u00f6ner; fakat d\u00f6nen ki\u015fi art\u0131k ayn\u0131 ki\u015fi de\u011fildir. Sorunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015ftir, cevap ihtimali de\u011fi\u015fmi\u015ftir, bak\u0131\u015f\u0131n y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu noktada sarmal fikri belirleyici h\u00e2le gelir. Hakikate giden yol d\u00fcz bir \u00e7izgi de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan yaln\u0131zca ileriye do\u011fru y\u00fcr\u00fcyerek \u00f6\u011frenmez; bazen geriye d\u00f6ner, ayn\u0131 soruyu tekrar sorar, eski bir ac\u0131y\u0131 yeniden yorumlar, daha \u00f6nce anlamad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00f6z\u00fc y\u0131llar sonra duyar gibi olur. Fakat bu d\u00f6n\u00fc\u015f, s\u0131radan bir tekrar olmak zorunda de\u011fildir. E\u011fer yeni bir fark\u0131ndal\u0131k eklenmi\u015fse, d\u00f6n\u00fc\u015f art\u0131k y\u00fckseli\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130\u015fte sarmal, bu hareketin ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Sisifos miti burada \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma imk\u00e2n\u0131 sunar. Sisifos, kayay\u0131 tepeye ta\u015f\u0131r; kaya yeniden a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlan\u0131r. \u0130lk bak\u0131\u015fta bu kapal\u0131 bir d\u00f6ng\u00fcd\u00fcr. \u00c7aba vard\u0131r, fakat sonu\u00e7 yok gibidir. Camus\u2019n\u00fcn yorumunda insan, bu anlams\u0131zl\u0131kla y\u00fczle\u015ferek kendi anlam\u0131n\u0131 kurar. Panlektik bak\u0131\u015f ise bu d\u00f6ng\u00fcye ba\u015fka bir soru ekler: Her ta\u015f\u0131ma ger\u00e7ekten ayn\u0131 m\u0131d\u0131r? Ta\u015f\u0131yan bilin\u00e7 de\u011fi\u015fiyorsa, y\u00fck\u00fcn anlam\u0131 da de\u011fi\u015fmez mi?<\/p>\n
Bu nedenle Panlektik sarmal, Sisifos\u2019un d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcyle reddetmez; onu ba\u015fka bir d\u00fczleme ta\u015f\u0131r. \u0130nsan ayn\u0131 ta\u015f\u0131 ta\u015f\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnebilir, fakat her ta\u015f\u0131ma bir bilin\u00e7 katman\u0131 ekliyorsa art\u0131k hareket yaln\u0131zca tekrar de\u011fildir. Kaya ayn\u0131 kaya olabilir; fakat insan\u0131n ona bak\u0131\u015f\u0131, onu ta\u015f\u0131ma nedeni, ta\u015f\u0131ma bi\u00e7imi ve ta\u015f\u0131man\u0131n ba\u015fkalar\u0131na a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anlam de\u011fi\u015febilir. Kapal\u0131 d\u00f6ng\u00fc, bilin\u00e7le ve ba\u011flamla i\u015flendi\u011finde sarmala d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n
Bilginin s\u0131nanmas\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hakikat b\u00f6l\u00fcnmez olabilir; fakat insan\u0131n alg\u0131s\u0131 k\u0131r\u0131k bir ayna gibidir. Her par\u00e7a bir \u015fey g\u00f6sterir, ama hi\u00e7bir par\u00e7a b\u00fct\u00fcn\u00fc tek ba\u015f\u0131na vermez. Bu nedenle bilginin de\u011feri, yaln\u0131zca \u201ckesin mi?\u201d sorusuyla \u00f6l\u00e7\u00fclemez. Daha do\u011fru soru \u015fudur: Bu bilgi bizi hakikate ne kadar yakla\u015ft\u0131r\u0131yor, ba\u015fka bilgilerle nas\u0131l ba\u011f kuruyor, yeni deneyimler kar\u015f\u0131s\u0131nda ayakta kalabiliyor mu?<\/p>\n
Bu noktada \u00fc\u00e7 ilke \u00f6ne \u00e7\u0131kar: \u00f6zvarl\u0131k, ba\u011fda\u015f\u0131kl\u0131k ve kesinlik. \u00d6zvarl\u0131k, bilginin insan\u0131n keyf\u00ee yorumundan ibaret olmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler. Bir bilgi, yaln\u0131zca benim ho\u015fuma gitti\u011fi i\u00e7in do\u011fru de\u011fildir; benden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir zemine temas etmelidir. Ba\u011fda\u015f\u0131kl\u0131k, bilginin ba\u015fka bilgilerle ili\u015fkisi i\u00e7inde tutarl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgular. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na parlak g\u00f6r\u00fcnen bir fikir, b\u00fct\u00fcnle temas etti\u011finde \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Kesinlik ise burada mutlak kapan\u0131\u015f anlam\u0131na gelmez; daha \u00e7ok ge\u00e7ici sa\u011flaml\u0131k, yani yeni g\u00f6zlemlerle hemen y\u0131k\u0131lmayan bir yakla\u015fma derecesidir.<\/p>\n
Bu y\u00fczden Panlektik epistemoloji, \u201cmutlak bilgiye sahibiz\u201d iddias\u0131yla yola \u00e7\u0131kmaz. B\u00f6yle bir iddia insan\u0131 kolayca kibre g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Onun yerine, \u201chakikate nas\u0131l yakla\u015fabiliriz?\u201d sorusunu merkeze al\u0131r. Bilmek, sahip olmak de\u011fildir; y\u00f6n almakt\u0131r. \u0130nsan hakikati avucuna kapatamaz, ama ona do\u011fru y\u00fcr\u00fcyebilir. Bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fte mant\u0131k gerekir, g\u00f6zlem gerekir, sezgi gerekir, tevazu gerekir. Bazen de sessizlik gerekir.<\/p>\n
Bilginin etik boyutu burada ba\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilgi, yaln\u0131zca zihinsel bir g\u00fc\u00e7 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ahlaki bir emanettir. \u0130nsan bildi\u011fini nas\u0131l ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131yla da s\u0131nan\u0131r. Bilgi bireysel \u00e7\u0131kar, kibir, tahakk\u00fcm ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltme arac\u0131 h\u00e2line geldi\u011finde sarmal y\u00fckselmez; kendi i\u00e7ine \u00e7\u00f6ker. Fakat bilgi payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fka d\u00fc\u011f\u00fcmlere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, yeni ba\u011flamlar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda canl\u0131 kal\u0131r. Bilgi sakland\u0131\u011f\u0131nda donabilir; sorumlulukla payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7o\u011fal\u0131r.<\/p>\n
Bu payla\u015f\u0131m yaln\u0131zca akademik ya da entelekt\u00fcel bir faaliyet de\u011fildir. Bir insan\u0131n ba\u015fkas\u0131na s\u00f6yledi\u011fi do\u011fru bir s\u00f6z, bir \u00f6\u011fretmenin \u00f6\u011frencisinde uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 merak, bir sanat eserinin i\u00e7imizde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sessiz alan, bir ac\u0131n\u0131n bizi daha merhametli k\u0131lmas\u0131 da bilginin dola\u015f\u0131m bi\u00e7imleridir. Bilgi yaln\u0131zca kavramlarla ta\u015f\u0131nmaz; imgelerle, ritimlerle, hik\u00e2yelerle, bedenin haf\u0131zas\u0131yla ve bazen de suskunlukla ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n evrensel d\u00fczene kat\u0131l\u0131m\u0131 da burada anlam kazan\u0131r. \u0130nsan, Yarat\u0131c\u0131\u2019n\u0131n mutlak murad\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bilemez; fakat kendisine verilen alanda sorumlulukla davranabilir. Bu sorumluluk, insan\u0131 hem \u00f6zg\u00fcr hem ba\u011fl\u0131 k\u0131lar. \u00d6zg\u00fcrd\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im yapar, anlam \u00fcretir, kendi yolunu i\u015fler. Ba\u011fl\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir se\u00e7im yaln\u0131zca kendisinde bitmez. Her se\u00e7im ba\u015fka hayatlar\u0131n dokusuna, kolektif bilince ve varolu\u015fun daha geni\u015f ak\u0131\u015f\u0131na temas eder.<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, insan\u0131 ne b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kaderin pasif nesnesi yapar ne de evrenin merkezine yerle\u015ftirir. \u0130nsan, daha do\u011fru bir ifadeyle, kendisine verilen n\u00fcveyi i\u015fleyen bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131r. Kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurarken ba\u015fkalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na da dokunur. Kendi anlam\u0131n\u0131 ararken evrensel d\u00fczenin i\u00e7inde bir iz b\u0131rak\u0131r. Bu iz b\u00fcy\u00fck olmak zorunda de\u011fildir. Bazen hakikate hizmet eden \u015fey, g\u00f6steri\u015fli bir sistem kurmak de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck bir anlam k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n\u0131 do\u011fru yere ta\u015f\u0131makt\u0131r.<\/p>\n
Evrenin ritmini dinlemek bu y\u00fczden yaln\u0131zca romantik bir ifade de\u011fildir. Bu, dikkatli ya\u015fama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Olaylar\u0131 yaln\u0131zca y\u00fczeyde olup bitenler olarak de\u011fil, birbirine ba\u011flanan anlam par\u00e7alar\u0131 olarak g\u00f6rebilme \u00e7abas\u0131d\u0131r. Bir kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n neden bizi etkiledi\u011fini, bir sorunun neden y\u0131llarca pe\u015fimizi b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ac\u0131n\u0131n nas\u0131l olup da yeni bir anlay\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormakt\u0131r.<\/p>\n
Bu yolculuk bireysel ba\u015flar, fakat bireyselde kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir bilin\u00e7 tamamen yaln\u0131z de\u011fildir. Dilimiz, haf\u0131zam\u0131z, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, bedenimiz, ge\u00e7mi\u015fimiz ve ba\u015fkalar\u0131yla kurdu\u011fumuz ili\u015fkiler d\u00fc\u015f\u00fcncemizin i\u00e7ine sinmi\u015ftir. Biz hakikati ararken yaln\u0131zca kendi sesimizle konu\u015fmay\u0131z; bizden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015flar\u0131n, bizimle birlikte y\u00fcr\u00fcyenlerin ve bizden sonra gelecek olanlar\u0131n izleri de bu aray\u0131\u015fa kat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle Panlektik d\u00fc\u015f\u00fcnce bir sonu\u00e7tan \u00e7ok bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015ft\u00fcr. Son s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleme iddias\u0131 ta\u015f\u0131maz. Tam tersine, her son s\u00f6z iddias\u0131n\u0131n hakikati daraltabilece\u011fini bilir. Onun g\u00fcc\u00fc, kapal\u0131 cevaplar \u00fcretmesinden de\u011fil, kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 derinle\u015ftirmesinden gelir. Her n\u00fcve yeni bir d\u00fc\u011f\u00fcme de\u011febilir; her d\u00fc\u011f\u00fcm yeni bir ba\u011flam a\u00e7abilir; her ba\u011flam sarmal\u0131 biraz daha yukar\u0131 ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n
Hakikat tek bir cevab\u0131n i\u00e7ine hapsedilemez. O, bazen bir fikrin k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131nda, bazen bir d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn yo\u011funlu\u011funda, bazen sarmal\u0131n sab\u0131rl\u0131 y\u00fckseli\u015finde, bazen de ba\u011flam\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 beklenmedik ufukta hissedilir. \u0130nsan bu hakikate sahip olmaz; ona yakla\u015f\u0131r. Onu t\u00fcketmez; ona tan\u0131kl\u0131k eder. Onu zorla konu\u015fturmaz; bazen sessizce dinler.<\/p>\n
Ve belki de b\u00fct\u00fcn mesele budur: Evrenin ritmini duymak i\u00e7in yaln\u0131zca bakmak yetmez. \u0130nsan\u0131n kendisini de o ritmin i\u00e7inde bir sorumluluk, bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k ve bir tevazu h\u00e2line getirmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hakikat, yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fclen \u015feyde de\u011fil, g\u00f6r\u00fclenle ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da s\u0131nan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsanl\u0131k, en eski \u00e7a\u011flardan beri evrenin sakl\u0131 d\u00fczenini anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakt\u0131, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sessizli\u011finde bir i\u015faret arad\u0131. Topra\u011f\u0131n d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc izledi, do\u011fumla \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015flerde g\u00f6r\u00fcnmeyen bir anlam sezdi. Ac\u0131n\u0131n, sevincin, tesad\u00fcf\u00fcn ve zorunlulu\u011fun i\u00e7inde yaln\u0131zca olaylar\u0131 de\u011fil, olaylar\u0131n birbirine nas\u0131l ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da merak etti. Bu aray\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde do\u011fan d\u00fc\u015f\u00fcnce, evreni tek bir a\u00e7\u0131klamaya hapsetmek istemez. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3,4,5,6,7,8],"tags":[],"class_list":["post-24","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-absurdizm","category-kadiri-mutlak","category-nihilism","category-panlecticism","category-panteizm","category-platonizm","category-teoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cemalkara.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}